Porady

Ocena pracownika – na czym polega?

System ocen pracowników to kompleksowe narzędzie, za sprawą którego pracodawca może monitorować wyniki, sprawdzać przydatność pracownika na danym stanowisku i określać jego potencjał rozwojowy. Ocena pracowników najczęściej wpływa na awanse i zwolnienia, jakość premii, wynagrodzenie lub przyszłe cele zawodowe. Czego można się po niej spodziewać? Na czym polega? Sprawdź.

Proces oceniania pracowników w firmie

Wszystkie osoby zatrudnione w firmie powinny sumiennie wypełniać swoje obowiązki, przestrzegać regulaminu i zachowywać dobre relacje z innymi członkami zespołu. Co może zrobić pracodawca, żeby sprawdzić ich wydajność, zaangażowanie i efektywność? Kompleksowym narzędziem okazują się dziś m.in. regularne oceny pracowników, które pomagają jeszcze lepiej monitorować ich postępy, kształtować postawy i wyznaczać cele na przyszłość. Na podstawie uzyskanych informacji zwrotnych da się wówczas nie tylko poprawić swoje wyniki, ale też pracować nad słabymi stronami i nieustannie rozwijać kompetencje. Chociaż rozmowa z bezpośrednim przełożonym może być dla nas źródłem stresu, z drugiej strony często okazuje się też motywatorem do lepszej, bardziej owocnej współpracy.

Wszystkie firmy samodzielnie decydują, w jaki sposób system ten powinien funkcjonować. Oceny okresowe bywają dokonywane w różnych odstępach czasu, na przykład co pół roku, raz na rok, a niekiedy – raz na dwa lata. Zazwyczaj mają one formę rozmowy, ankiety lub kwestionariusza. Najbardziej skomplikowane, rozbudowane systemy stosuje się zwykle w naprawdę dużych przedsiębiorstwach, które będą w stanie w pełni wykorzystać ich potencjał. Kto może przeprowadzić ocenę pracowniczą? Czasami w tej roli występuje bezpośredni przełożony, innym razem specjalne firmy audytorskie, a nawet… pozostali członkowie zespołu. Bardzo ważnym elementem tego procesu jest prywatna rozmowa z podwładnym, która ma na celu podsumowanie jego doświadczeń i zaplanowanie dalszej ścieżki kariery. Pracodawcy coraz częściej zachęcają też do tzw. samooceny. Jak to wszystko wygląda w praktyce?

Kryteria oceny pracowniczej

Okresowa ocena bywa więc niezastąpionym źródłem informacji o tym, w jaki sposób postrzegają nas przełożeni i jakie mają wobec nas oczekiwania. Nie tylko możemy dowiedzieć się, czy dobrze wywiązujemy się ze swoich obowiązków, ale też stworzyć długofalowy plan rozwoju i podnoszenia kwalifikacji. Należy zdawać sobie jednak sprawę, że negatywna ewaluacja może mieć bardzo poważne konsekwencje. Na podstawie uzyskanych przez pracownika wyników zostają przecież często podjęte najważniejsze decyzje, takie jak wysłanie go szkolenie, przeniesienie na inne stanowisko, a nawet zwolnienie. Czego możemy się więc spodziewać? Na czym polega ocena pracownicza? Wszystko zależy od zestawu kryteriów obowiązujących w organizacji. W jego skład wchodzić mogą m.in.:

  • umiejętność precyzyjnego określania celów, planowania działań i zarządzania czasem;
  • znajomość języków na poziomie odpowiednim do realizowanych zadań;
  • wiedza specjalistyczna, kompetencje, doświadczenie, stan zdrowia;
  • chęć do podnoszenia kwalifikacji, inicjatywa;
  • samodzielność;
  • umiejętności interpersonalne, zdolność do współpracy, komunikatywność i efektywna praca w zespole;
  • umiejętność podejmowania decyzji, działania pod presją, sterowania konfliktem i rozwiązywania sytuacji problemowych;
  • odporność na stres;
  • kreatywność lub myślenie strategiczne.

Na czym polega ocena pracownicza?

System ocen pracowników wprowadzono, by sprawdzić m.in. ich zaangażowanie, punktualność lub rzetelność, a także umiejętność współpracy, komunikatywność lub samodzielność. Weryfikuje się to nie tylko w przypadku osób nowo zatrudnionych lub funkcjonujących na danym stanowisku przez dłuższy czas, ale też kandydatów, którzy zakwalifikowali się do następnego etapu rekrutacji. Kiedy możemy się spodziewać oceny okresowej? Specjaliści podkreślają, że o jej terminie pracodawca powinien informować z dużym wyprzedzeniem. Tylko wtedy będzie można w odpowiedni sposób się do niej przygotować. Już na samym początku warto też dowiedzieć się, co powinniśmy zrobić, jeśli nie spodobają nam się uzyskane wyniki. Szefostwo często oferuje m.in. możliwość odwołania, które przebiega według ściśle określonych procedur. O czym jeszcze warto pamiętać?

Niekiedy wdrożony system oceny okazuje się bardzo rygorystyczny. Pracownicy podlegają wówczas nie tylko ocenie rocznej, ale też niemal codziennej kontroli. Świadomość, że każdego dnia jesteśmy obserwowani przez swoich przełożonych bardzo często sprawia, że staramy się w rzetelny sposób wykonywać swoje obowiązki, a także realizować ustalone normy, spełniać wyjątkowe standardy pracodawcy lub dbać o pozytywną komunikację. Jak jeszcze może ten proces wyglądać? Oczywiście istnieją też takie grupy, które zamiast tradycyjnego spotkania z przełożonym mogą raczej spodziewać się sporadycznej, niezapowiedzianej kontroli. W zależności od jej wyników zostają oni następnie albo nagrodzeni za swoje osiągnięcia, albo zachęcani do poprawy.

Przeczytaj także: Pracowniku, nie daj się rutynie!

A także: Jak zmotywować się do pracy?


Tagi
Czytaj więcej